Een scheiding is een privézaak waar je als leerkracht in principe niets mee te maken hebt. Maar dat kan veranderen als een van je leerlingen niet goed functioneert. Of als de ouders zelf onwenselijk gedrag vertonen. Hoe ga je hier als school mee om?

Elk jaar krijgen duizenden kinderen te horen dat hun ouders gaan scheiden. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek waren in 2016 bij ruim 18.000 scheidingen een of meer minderjarige kinderen betrokken. In bijna elke klas zitten vandaag de dag een handvol kinderen met gescheiden ouders.

Soms is een scheiding simpelweg de beste oplossing, bijvoorbeeld vanwege een verstoorde thuissituatie. Maar helaas lukt het lang niet alle ex-partners om op een goede manier uit elkaar te gaan. Met als gevolg slechte onderlinge verhoudingen die een negatieve impact kunnen hebben op het kind. Zes voorbeelden uit de praktijk:

1. Gedrags- en leerproblemen
Een scheiding kan tot grote veranderingen in het gedrag en de leerprestaties leiden. Soms direct na de scheiding, soms pas na enkele maanden of zelfs een jaar. Denk bijvoorbeeld aan onverklaarbare huil- en driftbuien in de klas. Of concentratieproblemen, waardoor de cijfers achteruitgaan.

Voor een school kunnen dit soort problemen reden zijn om een schoolmaatschappelijk werkster in te schakelen. Iemand bij wie het kind zijn of haar ei kwijt kan. Als leerkracht kun je zelf ook iets doen. Betrek een kind bijvoorbeeld bij leuke activiteiten om het sociaal te ondersteunen of geef extra uitleg.

2. Passieve houding van ouders
De ouders hebben per definitie een aandeel in eventuele gedrags- en leerproblemen. Zij gaan immers scheiden. Toch komt het geregeld voor dat de ouders de bal vooral bij de school leggen. Ze verwachten dat de school maatregelen neemt om het kind te helpen en kijken zelf de andere kant op.

Voor ouders kan het confronterend zijn dat de ontstane situatie (voor een deel) hun schuld is. Aan de school de taak om duidelijk te maken dat de ouders zelf ook in actie moeten komen. Is dat besef er eenmaal? Dan kan de school diverse opties bespreken, zoals een bezoek aan een kinderpsycholoog.

3. Aparte ouderavonden
Ouderavonden zijn vaak een heet hangijzer. Even samen praten over de voortgang van het kind blijkt voor veel gescheiden ouders een brug te ver. Daardoor nemen ouderavonden meer tijd in beslag dan vroeger. Soms eist een van de ouders zelfs dat de ex-partner op een andere dag wordt ingedeeld.

Ouderavonden zijn bedoeld om de leerresultaten te bespreken, niet de scheiding of de ex-partner. Soms begint een ouder hier toch over. Er zijn uitzonderingen, maar over het algemeen is het niet verstandig om daarop in te gaan. Blijf als leerkracht neutraal en houd je zoveel mogelijk bij de feiten.

4. Manipuleren van het kind
Kinderen hebben het hart op de tong. De kans is dus aanwezig dat ze in de klas over de scheiding praten, bijvoorbeeld tijdens het kringgesprek. Dan kunnen er ook vervelende ontwikkelingen aan het licht komen, zoals loyaliteitsconflicten die door (een van) de ouders worden aangewakkerd.

Het kind vertelt bijvoorbeeld dat papa de hele tijd gemene dingen zegt over mama. Wanneer blijkt dat een van de ouders zich schuldig maakt aan dergelijk manipulatief gedrag kan de school diverse organen inschakelen. Zo is het in ernstige gevallen raadzaam om een melding te doen bij Veilig Thuis.

5. Gesteggel over informatieverstrekking
Sommige ouders proberen ervoor te zorgen dat de school hun ex-partner niet (meer) informeert over de ontwikkeling van het kind. Scholen zijn echter verplicht om beide ouders op de hoogte te houden. Dat is slechts een van vele regels omtrent de informatieverstrekking aan gescheiden ouders.

Er zijn natuurlijk situaties denkbaar waarin de zorgen van een ouder terecht zijn. Zo kan het zijn dat de ex-partner een slechte invloed heeft op het kind. Het is logisch dat de ouder het kind hiertegen wil beschermen, maar de school mag alleen in uitzonderlijke gevallen weigeren om informatie te delen.

6. Ex verbannen van school
Vanuit het oogpunt van de school hebben beide ouders gelijke rechten. De vader en de moeder mogen dus bijvoorbeeld allebei meehelpen op school of tijdens een schoolreisje. Je merkt weleens dat een van de twee daar niet blij mee is. Zeker als die ouder vóór de scheiding nooit op school was.

Soms wil een ouder zelfs afdwingen dat de ex-partner niet meer op het schoolplein mag komen en het kind dus ook niet meer meekrijgt. Maar de school moet beide ouders gelijk behandelen, tenzij een van de ouders een brief van de rechter kan overleggen waarin zo’n verbod staat beschreven.

Bovenstaande voorbeelden illustreren hoe belangrijk het voor een kind is dat de scheiding in goed overleg verloopt. Dat hebben de ouders helemaal zelf in de hand.

Bron: Netjes Scheiden